
اگر هنگام روشن نمودن رایانه به نوشته های روی صفحه نمایش دقت کرده باشید، مطمئناً نام BIOS به چشمتان خورده است.
بایوس برگرفته از حروف اول کلمات Basic Input Output System به معنای سیستم ورودی و خروجی مقدماتی است. در واقع یکی از متداول ترین موارد کاربرد حافظه های Flash، استفاده از آن ها در بایوس است. بایوس این اطمینان را به عناصر سخت افزاری نظیر: تراشه ها، هاردیسک، پورت ها، پردازنده و … خواهد داد که به درستی عملیات خود را در کنار یکدیگر انجام دهند.
هر کامپیوتر (شخصی، دستی) دارای یک ریزپردازنده به عنوان واحد پردازشگر مرکزی است. ریزپردازنده یک المان سخت افزاری است. به منظور الزام پردازنده برای انجام یک عملیات خاص، می بایست مجموعه ای از دستورالعمل ها که نرم افزار نامیده می شوند نوشته شده و در اختیار پردازنده قرار گیرد. از دو نوع نرم افزار استفاده می گردد:
BIOS در حقیقت نوع سومی از نرم افزارها بوده که کامپیوتر به منظور عملکرد صحیح خود به آن نیاز خواهد داشت.
وظیفه بایوس
بایوس چند وظیفه متفاوت دارد که مهم ترین آن ها بارگذاری سیستم عامل است. هنگامی که شما رایانه خود را روشن می کنید و ریزپردازنده قصد اجرای اولین دستورالعمل ها را دارد، این دستورالعمل ها را باید از جایی دریافت کند. اما نمی تواند آن ها را مستقیماً از سیستم عامل دریافت کند؛ زیرا سیستم عامل بر روی دیسک سخت قرار دارد و CPU نمی تواند بدون هیچ دستورالعملی به آن دسترسی پیدا کند. یکی از وظایف بایوس، ارسال این دستورالعمل های مقدماتی به CPU است.
برخی از خدمات متداول که BIOS ارائه می دهد، بشرح زیر می باشد:
هنگامی که رایانه را روشن می کنید، بایوس کارهای زیر را به ترتیب انجام می دهد:
پیکربندی BIOS
برای تغییر دادن تنظیمات مربوطه می بایست برنامه پیکربندی CMOS فعال گردد. برای فعال کردن برنامه فوق، در زمان راه اندازی سیستم، کلیدهای خاصی را فعال می کنند تا زمینه استفاده از برنامه فراهم شود. در اغلب سیستم ها، برای فعال شدن برنامه پیکربندی، کلید Esc یا Del یا F1 یا F2 یا Ctrl-Esc یا Ctrl-Alt-Esc را باید فعال کرد.
(معمولاً در زمان راه اندازی سیستم نوع کلیدی که فشردن آن باعث فعال شدن برنامه پیکربندی می گردد، به صورت یک پیام بر روی صفحه نمایشگر نشان داده می شود.)
پس از فعال شدن برنامه پیکربندی، با استفاده از مجموعه ای از گزینه ها می توان اقدام به تغییر پارامترهای مورد نظر کرد. تنظیم تاریخ و زمان سیستم، مشخص نمودن اولویت درایو بوت، تعریف یک رمز عبور برای سیستم، پیکربندی درایوها (هارد، فلاپی، CD) و … نمونه هایی از گزینه های موجود در این زمینه می باشند. در زمان تغییر هر یک از تنظیمات مربوطه در CMOS می بایست دقت لازم به عمل آید؛ چراکه در صورتی که عملیات فوق به درستی انجام نگیرد، اثرات منفی بر روی سیستم گذاشته و حتی در مواردی باعث اختلال در راه اندازی سیستم خواهد شد.