مقاله کارشناس سازه

مقدمه
‎اکنون طراحی روشنایی در ساختمان ها علاوه بر روش تجربی، مبتنی بر قوانین ‏علمی است. روشنایی رضایت بخش به آرامش انسان کمک کرده و بازدهی کاری را نیز ‏بالا می برد و همچنین به واسطه کاهش تصادف های ناشی از نور غیر کانی به ایمنی محیط ‏هم کمک بسیاری می کند. روشنایی روز و روشنایی مصنوعی امری است که باید در ‏طراحی ساختمان ها به صورت همزمان در نظر گرفته شود. دراین متن به طور خلاصه به ‏چگونگی بهره برداری بهتر از روشنایی روز، تعیین حدود کمی و کیفی آن و همچنین نحوه ‏تامین آن خواهیم پرداخت.‏
‎ ‎بهره برداری از روشنایی روز علاوه بر اینکه برای انجام هر فعالیت بصری، ‏اقتصادی است، برای سلامتی انسان نیز مفید است. طراحی روشنایی روز در ساختمان ها ‏برای تامین شدت نور رضایت بخش درفضاهای بسته، بستگی به نوع فعالیت بصری، ‏چگونگی دسترسی، روشنایی روز در بیرون، ابعاد اتاق، رنگ سطوح داخلی اتاق، اندازه و ‏محل پنجره ها، نوع شیشه و موانعی نظیر کرکره، ساختمان های مقابل، درختان و غیره ‏دارد.‏
‎ ‎این مساله نه تنها برای ساختمان های مسکونی، بلکه به ویژه برای مدارس، ‏ادارات و ساختمان های صنعتی که در آن اغلب کارایی و سودمندی افراد اهمیت دارد، ‏مهم است.‏
‎ ‎روشنایی رضایت بخش به این معنی است که نه تنها باید نور کافی در محیط ‏فراهم کرد، بلکه کیفیت نور نیز، باید به گونه ای باشد که حداقل فشار را به چشم وارد کند.‏
‎ ‎به طور خلاصه این دو مساله هدف اصلی نورپردازی بهینه است.‏

‏*کمیت نور ‏
شدت روشنایی
‏(۱)لازم برای مکان های مختلف.‏
اطلاعات زیادی در مورد عوامل موثر در رابطه بین کمیت روشنایی و کارآیی در ‏انجام وظایف بصری وجود دارد که مهمترین این عوامل ماهیت خود فعالیت از نظر اهمیت ‏سرعت دیدن، دقت و ظرافت آن است. این اطلاعات، مبنای معقولی را برای توصیه شدت ‏روشنایی برای فعالیت های بصری مختلف ارائه می دهد.‏
تجربه و اطلاعات آماری نشان می دهد که بهره و کیفیت انجام بسیاری از فعالیتها ‏به ویژه فعالیت های ظریف با افزایش شدت روشنایی روی سطح کار بالا می رود. میزان ‏روشنایی لازم برای بسیاری از فعالیت های اساسی توسط مجامع مهندسان روشنایی هر ‏کشور اعلام می شود که بستگی به سطح زندگی و رسوم خاص مردم آن کشور دارد.‏
به طور مثال در جداول (۱) و(۲) شدت روشنایی توصیه شده توسط کمیته ملی ‏روشنایی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، مجمع مهندسان روشنایی آمریکا ‏‏(۲) و استاندارد انگلستان برای برخی مکانها جهت مقایسه آمده اند.‏
کمیته ملی روشنایی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران برای اغلب مکانها ‏مانند: محل های مسکونی، تجاری و صنعتی مقادیری برای شدت روشنایی حداقل یا کمینه ‏و پیشنهادی، داده که در آن مراعات مقادیر کمینه اجباری و استفاده ازمقادیر پیشنهادی ‏توصیه شده است.‏
این مقادیر به همراه مقادیر اعلام شده توسط مجمع مهندسان روشنایی آمریکا در ‏جدول (۱) آمده است. ‏