مقاله مفهوم کیفیت در صنعت

این مقاله در مورد مفهوم کیفیت در صنعت است و به بررسی نقش کیفیت در رشد صنعتی، رضایت مشتری، بهبود محصولات، استانداردها و ارتقای رقابت پذیری در بازارهای داخلی و بین المللی می پردازد.

مفهوم کیفیت:
در دنیای امروز، صنعت هر کشوری نقش بسیار مهمی را در رشد، رفاه، وضعیت اقتصادی و آسایش مردم آن کشور ایفا می کند. بسیاری از کشورها با تلاش زیاد صنعت خود را به حدی از رشد و شکوفایی رسانده اند تا بتوانند محصولات خود را به سایر کشورها صادر و درصد بالایی از اشتغال درآمد و ارزش افزوده کشورشان را به آن اختصاص دهند.

رشد صنعتی از زوایای مختلفی به نفع جامعه و دولت خواهد بود، چرا که رشد صنعتی علاوه بر ایجاد اشتغال و آسایش سبب تولید محصولات با کیفیت تر و مناسب تر می شود. از طرف دیگر، اگر کشوری دارای سازمان ها و صنایع قدرتمندی باشد که توان حضوری موفق در بازارهای بین المللی را داشته باشد قدرت سیاسی و اقتصادی آن کشور نیز افزایش خواهد یافت.

افزایش قدرت کشورهای ژاپن و چین در عرصه بین الملل نمونه هایی از نقش قدرت صنعتی و اقتصادی بر قدرت سیاسی و بین المللی « عرضه محصولات» است. از شاخص های رشد صنعتی می توان به امکان ارائه محصولات با کیفیت بالاتر ( مقابل رقابت با محصولات سایر کشورها) عرضه محصولات به بازارهای بین المللی و همچنین توان ارائه محصولات با قیمت پایین تر اشاره کرد.

موضوع کیفیت و بهبود آن موضوع مهم و حیاتی در هر سازمان و بنگاه است. برخی کیفیت را تنها انطباق با ضوابط از پیش تعیین شده می دانند به عبارت دیگر کیفیت مترادف با استاندارد می شود. غافل از آنکه امروزه کیفیت مفهومی وسیع تر داشته و به معنی پاسخگویی به درخواست های منطقی و حق مدارانه مشتریان است. اگرچه انطباق با استاندارد نیز در سطح ملی و بین المللی می تواند درجه ای از کیفیت محسوب شود اما همه ابعاد کیفیت نیست. چرا که استانداردها نیز با توجه به شرایط پیرامونی نیازها و انتظارات جامعه و مشتریان ممکن است تغییر کنند.

بر این اساس در شرایط کنونی هدف از کیفیت تنها انطباق با استاندارد نیست بلکه کسب رضایت حداکثری مشتری در همه ابعاد است. بر این مبناست که گفته می شود این واژه مفهوم متعالی تری در دنیای کنونی پیدا کرده است. البته نقطه ضعف کسب و کارهای ما نیز در کم توجهی به مقوله کیفیت به دلیل عدم درک صحیح از مفهوم واقعی این واژه کلیدی است.

برخی کیفیت را رضایت و خرسندی مشتری، برخی اعتماد مشتری، گروهی دیگر افزایش مشتری، و …. تعریف می کنند. در این راستا آنچه که در تبیین مفاهیم یاد شده باید مورد توجه قرار گیرد این است که صرف نظر از معنای متعددی که این مفهوم پیچیده در دنیای کنونی پیدا کرده است باید کیفیت توسط ذی نفع مربوط درک شود.

کیفیت محصولات صنعتی در یک کشور به عوامل متعددی ارتباط دارد که این عوامل را می توان به سطوح درون بنگاهی، صنعت، دولت و ارتباطات بین المللی تقسیم بندی کرد، با وجود اینکه کیفیت یک کالای صنعتی نتیجه فرآیندهای مهیا سازی آن کالا در داخل بنگاه است عوامل بیرونی نیز تأثیر بسیار زیادی بر آن خواهد داشت.

در کشورهای مختلف تلاش های زیادی برای ارتقای محصولات صنعتی در سطوح مختلف انجام شده است و این تلاش ها از راه های مختلف از قبیل آموزش و ترویج بنگاها، مهیا سازی زیر ساخت های مناسب تجاری، قانونی و صنعتی ترویج جایزه ها و استانداردها به منظور تشویق و تحریک صنایع برای بهبود کیفیت، تنظیم قوانین سختگیرانه برای کالای های با کیفیت پایین. حمایت های مختلف و … انجام گرفته است.

در این راستا اگر قرار باشد ارتقا و تعالی کیفیت در همه ابعاد کاری و حرفه ای به عنوان یک مطالبه عمومی از جانب همه ذی نفعان مطرح شود ضروری است که در وهله نخست معنای کیفیت با در کنار هم بودن موضوعاتی از قبیل قابلیت اطمینان بالا طول عمر مناسب، قابلیت سرویس دهی مطلوب، بسته بندی مناسب، شکل ظاهری زیبا انطباق با استانداردها، احترام و تعامل مناسب با مشتری ارائه خدمات قبل و پس از فروش مناسب ارائه اطاعات دقیق و شفاف در زمان مناسب و مکان مناسب به مصرف کننده و مشتری و در نهایت استمرار بهتر شدن و کسب رضایت حداکثری در همه ابعاد تبیین و درک شود سپس تدابیری اتخاذ شود تا کیفیت تنها به عنوان یک شعار مدیریتی لوکس که نشانه ای از دنیای مدرن است تبیین نشود بلکه به عنوان راه نجاتی برای بنگاهها در دنیای رقابتی کنونی نگریسته شود لذا بر این اساس نباید اجازه داده خدمات یا محصولاتی با عیب و نقص و بر خلاف معیارهای یاد شده تولید یا به مشتری ارائه شود.

برای ارتقای کیفیت در کشور نیز باید به مصرف کننده اجازه داده شود تا کیفیت مورد انتظار را درخواست کند. اگر مشتری و مصرف کننده از حقوق خود بی اطلاع باشند طبیعی است که نمی توانند مطالبه ای از محصولات و خدمات کیفی داشته باشند. در مرحله بعدی باید این اعتقاد در تولید کنندگان محصولات و ارائه دهندگان خدمات نیز پدیدار شود تا در مقابل آنچه به عنوان کیفیت عرضه می کنند پاسخگوی واقعی باشند و این پاسخگویی را نیز به نحوی کیفی انجام دهند.

باید گفت که کیفیت رابطه ای حق مدارانه است و قرار نیست یک طرف برنده و طرف دیگر بازنده شود بلکه الگوی آن الگوی برد مقابل است و بر اساس این الگوی برد- برد باید بتوان از طرفی به نیازها و انتظارات منطقی مشتری ها پاسخ داد و مشتری را حفظ و مشتریان جدیدی جذب کرد و از طرف دیگر زمینه دوام و بقای کسب و کار را فراهم کرد.

در این راستا باید پذیرفت که کیفیت وظیفه فرد یا گروه خاصی نیست و همگان در هر سطح و حوزه کاری مسئول محقق سازی اهداف کیفی هستند لذا از این به بعد هم باید زمینه فرهنگ سازی برای توسعه مداوم کیفیت در همه ابعاد فردی و اجتماعی فراهم شود و هم عزم و اراده ای ملی برای انجام کیفی امور در همه بخش ها صورت گیرد.

ایجاد بستر قانونی و تجاری مناسب برای رقابت در عرصه صنعت یکی دیگر از تمهیداتی است که در کشورهای پیشرفته برای ارتقای کیفیت به کار گرفته می شود.

در کشورهایی که رقابت سالم وجود نداشته باشد، نخستین قربانی کیفیت خواهد بود زیرا سازمان ها در جهت افزایش فروش خود به جای تلاش برای بهبود کیفیت به روش های دیگری دست خواهند زد که در رقابت برنده شوند و این امر موجب خواهد شد علاوه بر افت کیفیت در آن سازمان، انگیزه بهبود کیفیت از سایر سازمان ها نیز گرفته خواهد شد. دولت باید با تنظیم قواعد و مقررات حاکم بر تجارت، تولید و صادرات زمینه بستری رقابتی مناسب در کشور را مهیا کند. ایجاد بستری مناسب لجستیکی و تجاری نیز بر کیفیت محصولات سازمان ها اثر خواهد گذاشت. بسته های یاد شده هم به طور مستقیم و هم غیر مستقیم سبب ارتقای کیفیت محصولات خواهد شد.

بسیاری از محصولات به دلیل نبود زیر ساخت های لجستیکی بسته بندی و …. دچار افت کیفیت خواهند شد و از طرف دیگر در صورتی که زیر ساخت های مناسب لجستیکی، بسته بندی و … وجود داشته باشد منجر به این خواهند شد که محصولات صنعتی با ارزش افزوده بیشتر و مقبولیت بالاتر به بازار داخلی و خارجی عرضه شوند.

تسهیل در ورود به بازارهای بین المللی و صادرات نیز نقش بسزایی در ارتقای کیفیت دارد. در صورتی که زمینه های ورود به بازارهای بین المللی برای بنگاه های صنعتی به وجود آید آنها با استانداردها و فضای رقابتی سایر کشورها و همچنین بازار موجود در آنها نیز آشنا شده و ترغیب می شوند. با بهبود کیفیت و ارتقای سطح استاندارد کالای خود به بازارهای بین المللی دست پیدا کنند.

بخش از فهرست مطالب
مفهوم کیفیت
پیش نیازهای کیفیت
تاریخچه کیفیت:
فنون بهبود کیفیت
پیشرفت کار
انواع همبستگی ها
نمودارهای کنترل آماری فرایند
فواید به کارگیری نمودارهای کنترل مشخصه های کیفیت