مقاله صورت موجودی عرضه و تقاضای مستقل

این مقاله به بررسی اصول مدیریت موجودی با تقاضای مستقل می پردازد و مفاهیمی چون مدل EOQ، سیستم های سفارش Q و P و طبقه بندی ABC را تحلیل می کند.

مقدمه:
در نظام های تولیدی و توزیعی، موضوع «صورت موجودی با تقاضای مستقل» جایگاهی محوری دارد؛ زیرا مستقیماً به نحوه برنامه ریزی منابع، توازن عرضه و تقاضا، و پایداری جریان کالا در زنجیره ارزش مرتبط است. هنگامی که تقاضا برای یک کالا مستقل از اقلام دیگر تعریف می شود، سازوکار تصمیم گیری درباره سفارش گذاری، نگهداری و تعیین سطح بهینه موجودی، شکل متفاوتی به خود می گیرد. این شرایط، سازمان را ناچار می کند به مجموعه ای از مدل های دقیق اتکا کند تا از انباشته شدن غیر ضروری موجودی، افزایش هزینه های انبارداری و شکل گیری کسری های پرریسک جلوگیری شود.

در چنین چارچوبی، مدل مقدار اقتصادی سفارش (EOQ) به عنوان یکی از بنیان های تحلیل، نقش تعیین کننده ای دارد. تکیه بر فرض هایی مانند تقاضای ثابت، زمان تحویل مشخص، نبود تخفیف و یکتایی محصول، این امکان را ایجاد می کند که رابطه میان هزینه سفارش و هزینه نگهداری به صورت کمی بررسی شود و نقطه ای شناسایی گردد که مجموع هزینه ها در آن به حداقل می رسد. این نگاه، بیش از آنکه به تصمیم های مقطعی متکی باشد، به یک منطق محاسباتی شفاف تکیه دارد که هر تغییر در پارامترها را به سرعت در نتایج منعکس می کند.

در کنار آن، سیستم های سفارش Q و P دو رویکرد متفاوت برای کنترل موجودی با تقاضای مستقل ارائه می کنند. در سیستم بررسی مداوم (Q)، سطح موجودی به طور پیوسته رصد می شود و زمانی که به نقطه سفارش می رسد، مقدار ثابتی سفارش داده می شود. در مقابل، سیستم بررسی دوره ای (P) بر بازه های زمانی ثابت تکیه دارد و مقدار سفارش، تابع فاصله میان سطح هدف و موجودی واقعی است. انتخاب میان این دو رویکرد به ویژگی های محصول، مدت زمان تأمین، ساختار ثبت اطلاعات و هزینه های ناشی از هر شیوه بستگی دارد. نتیجه گیری شتاب زده در این حوزه جایگاهی ندارد؛ زیرا کوچک ترین تغییر در تقاضا یا زمان تأمین، ساختار کلی تصمیم گیری را دگرگون می سازد.

جایی که تحلیل عمق بیشتری پیدا می کند، موضوع سطح سرویس و مدیریت ریسک کمبود است. سرمایه گذاری بیشتر می تواند احتمال کسری را کاهش دهد، اما در عین حال، هزینه نگهداری را بالا می برد. بنابراین رابطه ای پویا میان Q، سطح سرویس و انحراف معیار تقاضا شکل می گیرد. نگاه صرف به نسبت گردش موجودی، تصویر کامل واقعیت را نشان نمی دهد و تنها با ترکیب شاخص ها و بررسی رفتار هزینه ها در سناریوهای متفاوت، می توان به تصمیمی متوازن رسید.

طبقه بندی ABC نیز به عنوان مکانیسمی راهبردی برای اولویت بندی اقلام مطرح می شود. بر پایه قانون پارتو، بخش کوچکی از اقلام، سهم بزرگی از ارزش را به خود اختصاص می دهد. اقلام گروه A نیازمند کنترل دقیق تر، بازه های بازبینی کوتاه تر و سیاست های جدی تر در سفارش گذاری هستند؛ در حالی که اقلام گروه C با سازوکار ساده تری مدیریت می شوند. این طبقه بندی، تمرکز منابع را به سوی نقاط حساس هدایت می کند و از پراکندگی بی نتیجه انرژی مدیریتی جلوگیری می نماید.

در پیوند با این مباحث، صورت موجودی عرضه و تقاضای مستقل، تصویری نظام مند از وضعیت دارایی های انباری ارائه می دهد و نشان می دهد سطح هر قلم در برابر نوسان تقاضا چگونه رفتار می کند. این تصویر، پایه تحلیل های بعدی مانند تعیین حداقل سطح ایمنی، محاسبه نقطه سفارش و ارزیابی اثر تغییرات هزینه ای است. زمانی که داده ها به شکل منظم ثبت و به روز می شوند، امکان ردیابی روندها و شناسایی الگوهای پنهان فراهم می شود؛ موضوعی که در تصمیم های آینده نقش تعیین کننده ای خواهد داشت.

از سوی دیگر، پیاده سازی سیستم های کامپیوتری باعث شده کنترل موجودی در سطح گسترده تری انجام شود، اما فناوری به تنهایی جایگزین سیاست گذاری دقیق نمی شود. آنچه نتیجه را شکل می دهد، هماهنگی میان مدل های تحلیلی، داده های واقعی و ساختار تصمیم گیری است. به همین دلیل، بررسی علمی صورت موجودی عرضه و تقاضای مستقل، زمانی معنا پیدا می کند که با درکی روشن از هزینه ها، ریسک ها، طبقه بندی اقلام و رفتار تقاضا همراه باشد؛ جایی که دقت در جزئیات، عامل اصلی دستیابی به عملکرد پایدار و قابل اتکا به شمار می آید.

فهرست مطالب
۹/۱۵ – نکات کلیدی و مهم ۲
تمرین های اینترنتی دانشجویان ۴
حل مسائل ۵
سوالات این مبحث ۱۰
مسائل ۱۲
اطلاعات برگه گستره Excel 16
مدلهای پیشرفته ۲۲
تحویل گروه یکنواخت ۲۵
مسئله های ضمیمه ۲۶
فصل ۱۶- درخواست مواد ۲۹
۱/۱۶- تعاریف سیستم های MRP 34
۲/۱۶- سیستم MRP در برابر سیستم امتیاز بندی سفارش ۳۸
۳/۱۶- یک نمونه مثال MRP 45