مقاله در مورد حریم خصوصی در حقوق ایران

این تحقیق در مورد حریم خصوصی بوده و به طور کامل به بررسی مفهوم ، شرایط و قوانین حقوقی حریم خصوصی می پردازد. این تحقیق به دانشجویان رشته حقوق و دیگر رشته های مرتبط جهت درس کار تحقیقی پیشنهاد می گردد.

مقدمه :
«انسان جامعه جوست و همواره خواسته است در میان گروهی از هم نوعان خود زندگی کند و با همکاری  آنان خواسته ها و نیازهای خود را برآورد. خواسته های آدمیان به حکم فطرت باهم شباهت زیادی دارند و همه می خواهند در رابطه با دیگران کمتر زیان ببینند و هر چه بیشتر سود ببرند. پس طبیعی است که نزاع و خصومت برای جلب منافع بیشتر و تامین زندگی بهتر در می گیرد. » لذا تن به قرارداد اجتماعی می دهند و ازجمله موارد آن لزوم حمایت دولت از حقوق و آزادی های افراد است و انسان برای تامین آزادی های فردی و آسایش خود، رعایت حریم خصوصی خود را ضروری می داند، او نمی خواهد زیر نظر باشد یا اطلاعات و اسرارش مورد تعرض واقع شود. حق حریم خصوصی حقی است که دولت و دیگر اشخاصی را از مداخله و تعرض به حریم خصوصی شخص باز می دارد، هم به واسطه اصول اخلاقی و هم از طریق حکم قانون.

«حریم خصوصی» به عنوان یک ارزش اجتماعی و حق قانونی، طیف گسترده ای از حقوق مربوط به استقلال شخصی را؛ که به عنوان «حق به حال خود گذاشتن» یا «عدم مداخله را مورد خصوصی دیگران» شناخته شده است؛ شامل می شود. از جهت ارتباط بین افراد، حریم خصوصی حق اعمال کنترل بر اطلاعات درباره شخص نیز معین می دهد. اصول حریم خصوصی، تاریخی طولانی دارند و با وصف تهدید های روزافزون فناوری های نوین به رشد و تکامل خود ادامه داده اند.

از اواسط دهه 1970 موضوع حمایت از اطلاعات خصوصی، بر محور رشد و توسعه فناوری رایانه ای، از دغدغه های مهم مربوط به شبکه های اطلاع رسانی جهانی است.

با ورود به عصر فناوری اطلاعات به تدریج مسایل و دشواری های نوینی در ارتباط با حریم خصوصی اشخاص مطرح شده است و حقوق حمایت از داده ها همانا حمایت از حریم خصوصی در گستره الکترونیکی است وجهت نیل به این منظور نیازمند وضع قوانینی فراگیر در این زمینه هستیم.

مقررات عمومی حمایت از حریم خصوصی افراد در بیشتر اسناد مهم حقوق بشر گنجانده شده اند اما توافق های خاصی در این زمینه در سطح بین المللی هنوز صورت نگرفته است.

در مصوبات سازمان ملل، تدابیری درباره پیامدهای توسعه علمی و آثار فناوری های نوین بر حریم خصوصی افراد اتخاذ شده است، حمایت از آسایش و حریم خصوصی افراد در ارتباط با سیستم های خودکار اطلاع رسانی در سطوح منطقه ای در کنوانسیون اروپایی منعکس است.

در حقوق ایران نمودهای خارجی حریم خصوصی در حقوق مدنی مورد بحث قرار گرفته است و در قانون اساسی اصول 22/23/25/28/32/33/39، به نوعی در جهت تمامیت شخص وضع شده و برخی از این اصول با دقت بیشتری از حریم خصوصی افراد حمایت می کنند.

در قانون جزای ایران حمایت ها راجع به اموال و اشخاص و تا حدودی حیثیت آنها برقرار شده اما به طور مستقیم نقض حریم خصوصی آنان را متذکر نشده اند و تنها حمایتی که بخشی از محدوده حریم خصوصی را محترم شمارد ماده 694 از فصل 26 قانون مجازات اسلامی راجع به هتک حرمت منازل و املاک موضوع مواد 690 الی 696 است که هیچ کدام ناظر به فضای مجازی نیست البته قانون تجارت الکترونیک ایران مصوب 17/10/82 مجلس شورای اسلامی در مواد 58 تا 61 به موضوع حمایت داده ها پرداخته است.

در خصوص قوانین حمایت از داده ، اغلب کشورها دارای این قانون هستند. البته برخی از کشورها نظیر ایران و افغانستان و… چنین قانونی را فاقد می باشند. در بین قوانین فدرال و ملی حمایت از داده ها، حجیم ترین قانون به ترتیب متعلق به انگلستان، استرالیا و آلمان می باشد و از این میان قانون ایتالیا مفهوماً و مصداقاً بسیار نزدیک و شبیه به سیستم فضایی و ادبیات حقوقی ما می باشد.

در سطح جهانی و منطقه ای، کنوانسیون اروپایی حمایت از داده و پروتکل آن ونیز دو رهنمود کمیسیون اروپا مهمترین اسناد محسوب می شوند.

در این قوانین اصول کلی را می توان یافت که برای قانون گذاران در این زمینه لازم الرعایه است :
اصل یکم : داده های شخصی باید به طور قانونی و منصفانه پردازش شوند.
اصل دوم : داده ها باید صرفاً برای اهدافی که جمع آوری می شوند پردازش شوند
اصل سوم : داده ها باید متناسب و مرتبط با اهداف باشند
اصل چهارم : داده ها باید صریح و روز آمد باشند
اصل پنجم : داده ها نباید بیش از زمان لازم نگهداری شوند.
اصل ششم : داده ها باید مطابق حقوق شخصی موضوع داده باشند.
اصل هفتم : ضمانت اجرایی مناسب علیه پردازش غیرمجاز و غیرقانونی و… داده ها معمول شود
اصل هشتم : انتقال داده ها به خارج از کشور یا قلمرو باید سطح مقتضی حمایت از حقوق و آزادی های اشخاصی موضوع داده را از حیث پردازش داده های شخصی تامین کند.

قانون گذار ایرانی برای تنظیم قانونی که بتواند حمایت از داده را در سطح بین المللی فراهم کند باید این اصول را در تنظیم قانون حمایت از داده ها رعایت کند هرچند در این مسیر با موانعی روبروست ولی پژوهش و بررسی کارشناسانه ای را می طلبد که با حل این موانع مسیر برای پیوستن به شبکه جهانی مبادلات و گسترش تجارت الکترونیک مطمئن فراهم شود.

فهرست مطالب
مقدمه
تعریف حریم خصوصی
اهمیت حریم خصوصی
قلمرو حریم خصوصی
انواع حریم خصوصی
1ـ حریم خصوصی ارضی
2ـ حریم خصوصی اطلاعاتی
3ـ حریم خصوصی ارتباطاتی
4ـ حریم خصوصی جسمانی
حمایت از حریم خصوصی
تهدیدات نوین نسبت به حقوق حریم خصوصی
اصول هشتگانه حمایت از داده
اصول حاکم بر حمایت داده های شخصی در حقوق ایران
قوانین موجود در زمینه حریم خصوصی
نتیجه گیری
منابع