مقاله سیستم ارزیابی عملکرد مدیریت
مقدمه:
سیستم ارزیابی عملکرد مدیریت یکی از حیاتی ترین ابزارها برای سنجش کارایی و اثربخشی تصمیم گیری در سازمان های بزرگ اقتصادی محسوب می شود. در سازمان کشاورزی و صنایع غذایی که بیش از ۷۰ شرکت فعال تحت پوشش دارد، مدیریت به صورت مستقیم بر فعالیت های گسترده اقتصادی در حوزه تولیدات کشاورزی و صنایع غذایی نظارت دارد. این شرکت ها عمدتاً در قالب پنج گروه اصلی شامل صنایع آشامیدنی، صنایع تبدیلی، دامپروری، کشاورزی و گروه لبنی سازماندهی شده اند. هر یک از این گروه ها شامل مجموعه ای از شرکت ها با فعالیت های تخصصی و متنوع هستند و نقش حیاتی در ایجاد ارزش اقتصادی و تحقق اهداف سازمان دارند.
تصمیمات مالکیتی مرتبط با فعالیت این شرکت ها بر عهده سازمان قرار دارد و از طریق برگزاری مجامع عمومی عادی و فوق العاده و اتخاذ تصمیمات مرتبط توسط ستاد سازمان انجام می گیرد. در این چارچوب، معرفی هیئت مدیره، ارزیابی عملکرد آنان و تعیین میزان پاداش مبتنی بر عملکرد، جزو وظایف اساسی مدیریت محسوب می شود. با این حال، ارزیابی عملکرد هیئت مدیره به دلیل وجود مؤلفه های متنوع و نامتجانس عملکردی، همواره یک فرآیند پیچیده و دشوار بوده است. این پیچیدگی زمانی افزایش می یابد که نتایج ارزیابی مستقیماً با تغییر مدیران یا پرداخت پاداش مرتبط باشد.
در دوره های گذشته، ارزیابی مدیریت بر اساس گزارش های حسابرسی و گزارش فعالیت هیئت مدیره طی برگزاری مجامع سالیانه انجام می شد. این شیوه دارای محدودیت هایی بود که نیاز به بازنگری و طراحی فرآیندی نوین را ضروری می کرد. فرصت محدود برگزاری مجامع، تمرکز ناکافی اعضای مجمع بر جنبه های حساس عملکرد، ارزش گذاری نابرابر موفقیت ها و محدودیت در معرفی تجربیات موفق شرکت ها از جمله چالش های اصلی این رویکرد بودند. برای نمونه، ارزش کار مدیری که به حداقل رساندن زبان عملیات را مدنظر دارد، ممکن است کمتر از مدیری که سودآوری را به حداکثر رسانده، ارزیابی شود، در حالی که قوانین پاداش دهی تنها به شرکت های سودده تعلق می گیرد.
با توجه به این چالش ها، از اوایل سال ۱۳۷۷، طراحی و اجرای فرآیند جدیدی برای ارزیابی عملکرد مدیریت آغاز شد. تیمی متشکل از چهار کارشناس ارشد و یک کارشناس برای تدوین و اجرای این سیستم مأمور شدند. نسخه آزمایشی سیستم در همان سال اجرا شد و نتایج آن، زمینه اصلاحات و تکمیل فرآیند را فراهم کرد. با برگزاری سمینار یکروزه در اواخر سال ۱۳۷۷، نظرات کارشناسان و صاحب نظران حوزه های مختلف جمع آوری و در اصلاحات سیستم لحاظ شد. این فرآیند به تدریج به یکی از اصلی ترین ابزارهای تصمیم سازی سازمان تبدیل شد و تحت عنوان حسابرسی اقتصادی عملکرد مدیریت دنبال می شود.
ارزیابی مدیریت پس از برگزاری مجمع سالیانه و دسترسی به اطلاعات عملکرد حسابرسی شده آغاز می شود و شامل مراحل محاسباتی دقیق برای تحلیل عملکرد شرکت ها و هیئت مدیره است. این سیستم، امکان مقایسه عملکرد واقعی با شاخص های عملکردی مورد انتظار را فراهم می کند و ابزاری جامع برای تصمیم گیری درباره پاداش، جابجایی مدیران و شناسایی موفقیت های سازمانی ارائه می دهد. استفاده از این سیستم، تمرکز بر معیارهای عملکردی متنوع، شفافیت در فرآیند ارزیابی و بهبود فرآیندهای مدیریتی را به همراه دارد و نقش مهمی در ارتقاء کیفیت مدیریت و بهینه سازی تصمیم گیری ها ایفا می کند.
