گزارش کارآموزی در نیروگاه توس

این گزارش کارآموزی در مورد نیروگاه توس است و به بررسی ساختار نیروگاه بخار، فرآیند تولید برق، بویلر و توربین، کندانسور هوایی، سیستم سوخت رسانی و جایگاه آن در شبکه سراسری می پردازد.

مقدمه:
در دل شبکه تولید برق کشور، نیروگاه توس جایگاهی دارد که نه تنها به خاطر ظرفیت تولید، بلکه به دلیل تاریخ شکل گیری و ساختار فنی اش توجه را جلب می کند. این مجموعه، نمونه ای روشن از روند توسعه نیروگاه های بخار در ایران است؛ جایی که فناوری، برنامه ریزی و زیرساخت در کنار هم قرار گرفته و چرخه تولید انرژی را در مقیاسی گسترده به جریان می اندازد. نزدیکی آن به شهر توس و قرار گرفتن در محدوده ای با پیشینه فرهنگی کهن، هویتی خاص برای نیروگاه ایجاد کرده و پیوندی میان صنعت امروز و یادگارهای گذشته شکل داده است.

درک جایگاه چنین نیروگاهی، زمانی معنا پیدا می کند که تصویر کلی از انواع روش های تولید برق ترسیم شود. نیروگاه های حرارتی، آبی، گازی، بخاری، دیزلی و هسته ای هر کدام بر اساس منبع انرژی و سازوکار فنی خود طراحی می شوند. نیروگاه های حرارتی با تکیه بر احتراق سوخت و تبدیل انرژی حرارتی به انرژی مکانیکی و سپس الکتریکی شناخته می شوند و سال هاست نقش اصلی را در تأمین بار پایه شبکه بر عهده دارند. در مقابل، نیروگاه های آبی بر ذخیره آب، سدها و توربین های آبی استوارند و با راندمان بالا و آلودگی کمتر شناخته می شوند. نیروگاه های گازی و دیزلی نیز برای موقعیت های خاص و شرایط بار پیک به کار گرفته می شوند و هر کدام، بخش مشخصی از نیاز شبکه را پوشش می دهند.

نیروگاه توس در میان این مجموعه گسترده، به عنوان یک نیروگاه بخار معرفی می شود. قراردادهای اولیه ساخت آن به سال های پیش از انقلاب بازمی گردد و با بازبینی و ادامه پروژه در سال های بعد، واحدها به تدریج وارد مدار شده اند. چهار واحد بخاری ۱۵۰ مگاواتی، شاکله اصلی این مجموعه را تشکیل می دهند و نقش مهمی در تأمین انرژی منطقه خراسان دارند. فرآیند طراحی، نصب تجهیزات و راه اندازی، بیانگر مسیری است که طی آن یک پروژه زیرساختی بزرگ به مرحله بهره برداری رسیده است.

ویژگی شاخص این نیروگاه، استفاده از کندانسور هوایی است؛ سیستمی که با جایگزین کردن هوا به جای آب به عنوان عامل خنک کننده، مصرف منابع آبی را به طور چشمگیری کاهش می دهد. اهمیت جهانی حفاظت از آب و نگرانی ها درباره کاهش سفره های زیرزمینی، چنین فناوری هایی را به نقطه توجهی در صنعت انرژی تبدیل کرده است. در کنار این سیستم، بویلرهای بزرگ، توربین بخار، ژنراتور، ترانسفورماتور، بخش سوخت رسانی و واحد تصفیه آب، شبکه ای هماهنگ از تجهیزات را شکل می دهند که هر کدام وظیفه مشخصی در چرخه تولید برق دارند.

در نگاه فنی، روند کار نیروگاه بخار با تولید بخار در بویلر آغاز می شود. بخار تحت فشار وارد توربین شده، پره ها را به گردش درمی آورد و محور ژنراتور را می چرخاند. سپس بخار در کندانسور به آب تبدیل شده و دوباره به چرخه بازمی گردد. این زنجیره، با سیستم های کنترل و مانیتورینگ دقیق پشتیبانی می شود و اتاق فرمان نقش هماهنگ کننده اصلی میان اجزا را بر عهده دارد. هر تغییر کوچک در فشار، دما یا دبی، می تواند تاثیری مستقیم بر عملکرد کلی بگذارد و همین موضوع، حساسیت و نظم موجود در چنین مجموعه ای را نشان می دهد.

نیروگاه توس، علاوه بر ظرفیت فنی، روایتگر مسیری است که از قراردادهای اولیه تا بهره برداری نهایی ادامه یافته است. حضور شرکت های خارجی در مراحل آغازین، اصلاح قراردادها، توسعه تدریجی واحدها و پیوستن آنها به شبکه سراسری، بخشی از تجربه صنعتی کشور را منعکس می کند. آنچه امروز دیده می شود، نتیجه سال ها کار مداوم، ارتقای تجهیزات و تثبیت جایگاه نیروگاه در میان مراکز بزرگ تولید برق است.

فهرست مطالب
نیروگاه ( توضیحات کلی ) ۱
نیروگاه توس ۸
بویلر ۱۰
توربین ۱۴
ژنراتور ۳۹
ترانسفورماتور ۵۰
سیستم سوخت رسانی ۵۷
کندانسور هوایی ۶۲
آزمایشگاه و تصفیه آب ۶۲
اتاق فرمان ۶۳
منابع ۶۶