دانلود مقاله تحلیل دارایی ها

مقدمه
تحلیل دارایی ها به عنوان یکی از مباحث بنیادین حسابداری و گزارشگری مالی، نقش تعیین کننده ای در شناسایی، اندازه گیری و انعکاس وضعیت واقعی واحدهای تجاری دارد. دارایی ها منابع اقتصادی تحت کنترل واحد تجاری هستند که در نتیجه رویدادهای گذشته به دست آمده اند و انتظار می رود در آینده منافع اقتصادی ایجاد کنند. درک صحیح ماهیت دارایی ها، نحوه طبقه بندی آنها و روش های ثبت و گزارشگری مالی، پایه ای برای ارائه صورت های مالی قابل اتکا و منطبق با واقعیت اقتصادی عملیات واحد تجاری محسوب می شود.

در چارچوب حسابداری مالی، دارایی های مورد استفاده در روال عادی عملیات به طور معمول به دارایی های عملیاتی مشهود و دارایی های عملیاتی نا مشهود تقسیم می شوند. دارایی های عملیاتی مشهود شامل اقلامی مانند زمین، ساختمان، ماشین آلات و تجهیزات هستند که دارای موجودیت عینی بوده و به طور مستقیم در فعالیت های عملیاتی مورد استفاده قرار می گیرند. این دارایی ها به دلیل نقش محوری در فرآیند تولید یا ارائه خدمات، بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری واحد تجاری را تشکیل می دهند و معمولاً تحت عنوان «اموال، ماشین آلات و تجهیزات» در ترازنامه طبقه بندی می شوند. این عنوان به دلیل بیان دقیق تر ماهیت دارایی ها، در سال های اخیر کاربرد گسترده تری یافته است.

دارایی های عملیاتی مشهود دارای ویژگی هایی مشخص هستند که آنها را از سایر اقلام ترازنامه متمایز می کند. این دارایی ها باید به طور مؤثر در عملیات واحد تجاری مورد استفاده قرار گیرند و به قصد سرمایه گذاری یا فروش مجدد تحصیل نشده باشند. همچنین وجود منافع اقتصادی آتی، شرط اساسی شناسایی آنها به عنوان دارایی است. موجودیت عینی نیز از دیگر ویژگی های اساسی این گروه به شمار می رود که آنها را از دارایی های نا مشهود جدا می سازد. بر همین اساس، دارایی هایی که فاقد کاربرد عملیاتی یا منافع اقتصادی آتی هستند، در طبقه بندی دارایی ها جای نمی گیرند.

از منظر عمر اقتصادی، دارایی های عملیاتی مشهود به دارایی های استهلاک پذیر و استهلاک نا پذیر تقسیم می شوند. دارایی های استهلاک پذیر مانند ساختمان و ماشین آلات دارای عمر اقتصادی محدود هستند و بهای تمام شده آنها به تدریج از طریق فرآیند استهلاک به دوره های مالی مختلف تخصیص می یابد. در مقابل، دارایی های استهلاک نا پذیر مانند زمین معمولاً عمر اقتصادی نامحدود دارند و در اثر استفاده یا گذشت زمان دچار کاهش ارزش ناشی از مصرف نمی شوند. علاوه بر این، گروهی از دارایی ها با عنوان دارایی های نقصان ناپذیر یا منابع و ذخایر طبیعی شناخته می شوند که شامل جنگل ها، معادن و سایر منابع طبیعی است و ارزش آنها در نتیجه استخراج و بهره برداری به تدریج کاهش می یابد.

در کنار دارایی های مشهود، دارایی های عملیاتی نا مشهود نیز جایگاه مهمی در تحلیل دارایی ها دارند. این دارایی ها فاقد موجودیت عینی هستند اما منافع اقتصادی آتی ایجاد می کنند و در عملیات واحد تجاری به طور مؤثر مورد استفاده قرار می گیرند. حقوق طبع، اختراع و امتیاز از جمله نمونه های رایج دارایی های نا مشهود به شمار می روند که شناسایی و اندازه گیری صحیح آنها نیازمند توجه به اصول و استانداردهای حسابداری است.

حسابداری دارایی های عملیاتی بر مبنای فرض تداوم فعالیت و اصل بهای تمام شده تاریخی انجام می شود. تعیین بهای تمام شده دارایی ها یکی از مهم ترین مراحل تحلیل دارایی ها است، زیرا مبنای محاسبه استهلاک، سود یا زیان واگذاری و ارائه اطلاعات مالی در صورت های مالی محسوب می شود. بهای تمام شده دارایی ها شامل کلیه مخارجی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم برای تحصیل و آماده سازی دارایی به منظور استفاده در عملیات واحد تجاری تحمل می شود.

در این میان، تفکیک مخارج جاری و مخارج سرمایه ای اهمیت ویژه ای دارد. مخارج جاری، منافع خود را صرفاً در دوره مالی جاری ایجاد می کنند و به عنوان هزینه همان دوره شناسایی می شوند، در حالی که مخارج سرمایه ای منافع اقتصادی را به دوره های آتی منتقل کرده و در صورت با اهمیت بودن، به عنوان دارایی ثبت می گردند. تشخیص نادرست این دو نوع مخارج می تواند آثار با اهمیتی بر سود، ارزش دارایی ها و وضعیت مالی واحد تجاری بر جای بگذارد و موجب ارائه اطلاعات مالی گمراه کننده شود.

تحلیل دارایی ها همچنین به بررسی روش های مختلف تحصیل دارایی، از جمله تحصیل نقدی، نسیه، از طریق صدور سهام، تحصیل گروهی، تولید یا احداث دارایی و حتی تحصیل رایگان می پردازد. هر یک از این روش ها آثار حسابداری خاص خود را دارد و نحوه انعکاس آنها در دفاتر و صورت های مالی، نیازمند رعایت اصول و رویه های مشخص است. در نهایت، نحوه ارائه دارایی ها در صورت های مالی و کنترل های داخلی مرتبط با آنها، تکمیل کننده فرآیند تحلیل دارایی ها محسوب می شود و تصویری منسجم از وضعیت دارایی های واحد تجاری ارائه می دهد.

فهرست مطالب
کلیات ۲
داراییهای نقصان ناپذیر. ۵
داراییهای نا مشهود دارای ویژگی های عمده زیر است : ۵
بخش دوم : طریق تحصیل اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۶
بخش اول تعیین بهای تمام شده اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۸
بخش دوم طریق تحصیل اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۱۲
تحصیل دارایی بطور نقد ۱۲
تحصیل دارایی بطور نسیه ۱۳
تحصیل دارایی از طریق صدور سهام ۱۹
تحصیل گروهی از داراییها بطور یکجا ۲۱
تحصیل دارایی از طریق تولید یا احداث ۲۵
الف ـ نحوه محاسبه بهای تمام شده دارایی ۲۶
ب ـ به حساب دارایی بردن بهره ۳۰
منابع بهره ۳۴
ج ـ سود یا زیان ناشی از احداث دارایی ۳۹
د ـ نحوه انعکاس دارایی در جریان ساخت در ترازنامه ۴۰
ثبت فعالیتهای مالی مربوط به ساخت ماشین آلات در دفتر روزنامه ۴۶
مرحله دوم: ۵۶
تحصیل دارایی بطور رایگان ۵۷
فروش اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۶۰
کنار گذاری اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۶۵
عدم استفاده موقت از اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۶۸
کنار گذاشتن قهری یا اجباری اموال، ماشین آلات و تجهیزات ۷۱
صورتهای مالی ۷۷