مقاله عملیات بانکداری و اصول مدیریت بانک

چکیده:
این مقاله به بررسی عملیات بانکداری و اصول مدیریت بانک ها می پردازد و چارچوبی جامع برای درک نحوه تجهیز و تخصیص منابع مالی، مدیریت ریسک و نقدینگی، و عملکرد بانک های تجاری ارائه می دهد. عملیات اصلی بانک شامل پذیرش سپرده ها، اعطای اعتبار، انجام معاملات مالی و ارزی، مدیریت صندوق ها و ضمانت ها و سایر خدمات مرتبط است. سپرده های دیداری و مدت دار از مهم ترین منابع مالی بانک ها به شمار می روند که با استفاده از آنها بانک ها می توانند سرمایه گذاری و اعطای وام را مدیریت کنند. اصول مدیریت بانک بر سه محور اصلی «منفعت، نقدینگی و امنیت» استوار است و نرخ بهره به عنوان عامل اقتصادی و ابزاری برای تخصیص منابع و مدیریت ریسک نقش محوری دارد. این مقاله همچنین نظام های مالی مبتنی بر نرخ بهره و سود، نظریه های پولی و عوامل تأثیرگذار بر حجم پول و سیاست های پولی را بررسی کرده و تحلیل جامعی از عملیات و مدیریت بانک ارائه می دهد.

مقدمه:
بانک ها به عنوان نهادهای اقتصادی و مالی، نقش اساسی در گردش سرمایه، تخصیص منابع و پایداری اقتصادی ایفا می کنند. عملیات بانکداری، مجموعه ای از فعالیت ها و خدمات مالی است که بانک ها برای تأمین نیازهای اقتصادی جامعه و مدیریت منابع مالی انجام می دهند. این عملیات شامل پذیرش سپرده ها، اعطای اعتبار و وام، انجام معاملات مالی، ارزی و فلزات گران بها، واگذاری صندوق های امانات و صدور ضمانت نامه ها می شود. بانک ها با تجهیز منابع مالی از طریق سپرده های دیداری و مدت دار و تخصیص آنها به شکل اعتبارات و سرمایه گذاری ها، ضمن مدیریت ریسک و نقدینگی، جریان اقتصادی کشور را تسهیل می کنند و به ایجاد فرصت های مالی جدید کمک می کنند.

سپرده های دیداری و مدت دار نقش محوری در تأمین منابع مالی بانک ها دارند. سپرده های دیداری، وجوهی هستند که مشتریان نزد بانک به امانت می سپارند و بانک موظف است هر زمان که درخواست شود، نسبت به پرداخت آن اقدام نماید. این نوع سپرده ها به دلیل عدم پرداخت بهره، ارزان ترین منبع مالی بانک ها به شمار می رود. در مقابل، سپرده های مدت دار قراردادهایی هستند که مشتری مبلغ معینی را برای مدت مشخص در اختیار بانک قرار می دهد و بانک متعهد است اصل و سود سپرده را در موعد مقرر پرداخت نماید. این سپرده ها، علاوه بر تأمین منابع مالی، امکان سرمایه گذاری های بلندمدت و مدیریت مؤثر نقدینگی را فراهم می کنند.

تخصیص منابع مالی از دیگر عملیات اصلی بانک ها است که شامل اعطای اعتبار کوتاه مدت، اضافه برداشت در حساب های جاری و وام های تجاری می شود. اعطای اعتبار به مشتریان، علاوه بر تأمین نیازهای مالی فوری، موجب افزایش انعطاف اقتصادی و پویایی بازار می شود. در این فرآیند، بانک ها ضمن ارزیابی توان مالی و سابقه اعتباری مشتریان، نرخ بهره متناسب با میزان ریسک و دوره بازپرداخت تعیین می کنند. مدیریت ریسک و بهره وری منابع، از اصول حیاتی در عملکرد بانک ها محسوب می شود و زمینه ای برای توسعه پایدار اقتصادی فراهم می آورد.

اصول مدیریت بانک بر سه محور اصلی «منفعت، نقدینگی و امنیت» استوار است. این سه اصل تضمین می کنند که بانک ضمن دستیابی به سودآوری، توانایی پاسخگویی به تعهدات کوتاه مدت و بلندمدت خود را حفظ کرده و منابع مشتریان را در امنیت کامل مدیریت نماید. نرخ بهره و سود بانکی نیز به عنوان ابزار اقتصادی و معیار تخصیص منابع، تأثیر بسزایی بر فعالیت های اقتصادی و رفتار سرمایه گذاران دارد. بهره به عنوان پاداش امساک از مصرف، هزینه فرصت پول و عامل مدیریت ریسک شناخته می شود و نحوه تعیین آن پیامدهای گسترده ای برای تعادل اقتصادی و سرمایه گذاری ها به همراه دارد.

علاوه بر این، بانک ها تحت تأثیر نظریه های پولی و تغییرات حجم پول عمل می کنند. نظریه های کلاسیک و نوین پولی، از جمله نظریه مقداری پول، نظریه ترجیح زمانی، و نظریه رجحان نقدینگی، ابزارهای تحلیل و پیش بینی تغییرات اقتصادی و مدیریت جریان نقدینگی در بانک ها را فراهم می کنند. سیاست های پولی و ابزارهای آن، شامل نرخ سود، عملیات بازار باز، و مدیریت ذخایر قانونی، نقش تعیین کننده ای در کنترل تورم، ثبات قیمت ها و جریان اعتبارات اقتصادی دارند.

بنابراین، عملیات بانکداری و اصول مدیریت بانک نه تنها شامل خدمات مالی روزمره، تجهیز و تخصیص منابع و اعطای اعتبار است، بلکه چارچوبی جامع برای مدیریت ریسک، نقدینگی و بهره وری منابع در سطح کلان اقتصادی فراهم می کند. بانک ها با رعایت این اصول، ضمن حفظ امنیت سرمایه ها، نقش کلیدی در توسعه اقتصادی و پایداری سیستم مالی ایفا می کنند و زمینه های رشد سرمایه گذاری و فعالیت های مولد را فراهم می آورند.

فهرست مطالب
عملیات بانکداری و اصول  مدیریت بانک… ۳
راههای تجهیز منابع توسط یک بانک تجاری.. ۳
راههای  تخصیص منابع مالی.. ۳
اتاق پایاپای.. ۶
تغییر در حجم پول از طریق خلق پول تو سط بانکها با فروض مختلف: ۷
بانکداری بدون ربا ۹
مدیریت بانک بر اساس سه اصل  «منفعت، نقدینگی، امنیت ». ۱۲
نرخ بهره، توجیهات اقتصادی و پیامدهای.. ۱۴
توجیهات اقتصادی نرخ بهره و اشکالات وارده. ۱۴
بهره، سهم سرمایه نقدی از تولید. ۱۴
بهره به عنوان پاداش امساک از مصرف و عامل موثر در پس انداز. ۱۴
نظریه ترجیح زمانی.. ۱۷
نظریه رجحان نقدینگی.. ۱۸
بهره بعنوان اجاره پول.. ۱۹
بهره بعنوان هزینه فرصت پول.. ۲۱
بهره بعنوان متوسط نرخ سود و معیاری برای ارزیابی مقاله. ۲۱
بهره به عنوان پاداش تحمل ریسک… ۲۲
پیامدهای نرخ بهره (ربا) ۲۴
ربا عامل کاهش ریسک پذیری بالفعل جامعه. ۲۴
ربا عامل جذب منابع مالی به فعالیتهای غیر مولد. ۲۵
بهره عامل بروز عدم تعادل در اقتصاد. ۲۵
بهره علت نوسانات تجاری.. ۲۵
بهره علت ورشکستگی بنگاه های اقتصادی مولد. ۲۵
مشکل سیاست گذاری.. ۲۶
بهره عامل تبدیل سرمایه نقدی به کالای سلطه گر. ۲۷
بهره عامل ترک امور خیر (اصطناع معروف) ۲۷
بهره عامل کاهش انگیزه جهت کار و فعالیت سالم. ۲۷
بهره عامل توزیع نامطلوب ثروت.. ۲۷
مقایسه نظام مالی مبتنی بر نرخ بهره و نظام مالی مبتنی بر نرخ سود. ۲۸
بیان یک مساله. ۲۹
حجم پول و عوامل موثر بر آن.. ۳۱
نظریه های پولی.. ۳۴
نظریه های کلاسیک پول.. ۳۵
ریکاردو.. ۳۵
استوارت میل.. ۳۵
فیشر. ۳۶
استنتاجات نظریه مقداری پول.. ۳۶
انتقادات.. ۳۶
روش کمبریج (مارشال، پیگو) ۳۷
نظریه رجحان نقدینگی کینز از کتاب پول و بانک ماجدی (۲۰ صفحه) ۳۸
نظریه مقداری فریدمن از کتاب اقتصاد پول و بانکداری شجری صص۱۷۲-۱۶۴٫ ۳۸
نظریه ویکسل از جزوه کلاسی.. ۳۸
سیاست پولی و ابزارهای آن.. ۳۸
تعریف سیاست پولی و اهمیت آن.. ۳۸
اهداف سیاست پولی.. ۳۸
ابزار های سیاست پولی.. ۳۹
علل عدم موفقیت عملیات بازار باز در ایران.. ۴۲
نقد و بررسی اوراق جایگزین اوراق قرضه دولتی.. ۴۳
ارزیابی اوراق مشارکت دولتی : ۴۷
تورم. ۴۸
نظریه های تورم. ۵۰
علل تورم. ۵۱