مقاله پیدایش وهابیت و دلایل حمایت آمریکا و اسرائیل

مقدمه:
اسلام از نخستین روزهای ظهور خود، با ساختارهای سلطه، نظام های مبتنی بر زور و قدرت های گسترش دهنده ظلم درگیر بوده و این تقابل، بخشی جدایی ناپذیر از تاریخ سیاسی و اجتماعی جهان اسلام را شکل داده است. در این چارچوب، مفاهیمی مانند جهاد، مقابله با استبداد، نفی سلطه پذیری و ایستادگی در برابر قدرت های مسلط، نه به عنوان مفاهیمی صرفا نظری، بلکه به عنوان عناصر عملی در تحولات تاریخی جوامع اسلامی مطرح شده اند. همین ویژگی، همواره حساسیت قدرت های بزرگ جهانی را نسبت به جریان های فکری و مذهبی فعال در جهان اسلام برانگیخته است.

در طول قرون، انشعاب های فکری و مذهبی گوناگونی در بستر اسلام شکل گرفته اند که برخی از آنها در راستای انسجام اجتماعی و دینی حرکت کرده اند و برخی دیگر، به بستری برای تنش، درگیری و واگرایی تبدیل شده اند. وهابیت به عنوان یکی از جریان های مذهبی که در اواسط قرن هجدهم میلادی در شبه جزیره عربستان ظهور کرد، در چنین فضایی پا به عرصه گذاشت. پیدایش این جریان نه تنها یک رویداد مذهبی، بلکه رخدادی سیاسی و اجتماعی بود که در پیوندی عمیق با مناسبات قدرت منطقه ای و بین المللی قرار داشت.

محمد بن عبدالوهاب، بنیان گذار فکری این جریان، با قرائتی خاص و سخت گیرانه از مفاهیم دینی، زمینه ساز شکل گیری تفسیری شد که بسیاری از باورها و مناسک رایج در میان مسلمانان را بدعت آمیز تلقی می کرد. این قرائت، به سرعت از سطح اندیشه فراتر رفت و در پیوند با قدرت سیاسی خاندان آل سعود، به یک نیروی مسلط در بخش هایی از عربستان تبدیل شد. اتحاد میان اندیشه وهابیت و قدرت سیاسی، نقطه عطفی در تاریخ این جریان به شمار می رود؛ اتحادی که آثار آن در دهه ها و حتی قرون بعدی نیز قابل مشاهده است.

گسترش وهابیت هم زمان با تحولات گسترده تری در نظام بین الملل صورت گرفت. قدرت های استعماری، به ویژه بریتانیا، که در آن دوره به دنبال تثبیت نفوذ خود در خاورمیانه و کنترل مسیرهای راهبردی و منابع انرژی بودند، به دقت تحولات داخلی شبه جزیره عربستان را زیر نظر داشتند. حمایت های سیاسی و لجستیکی بریتانیا از حکومت آل سعود، نقش مهمی در تثبیت موقعیت این خاندان و تداوم گسترش وهابیت ایفاء کرد. به رسمیت شناختن عربستان توسط بریتانیا و تعاملات گسترده این کشور با ساختار قدرت نوظهور در منطقه، بخشی از این روند تاریخی است.

با ورود ایالات متحده آمریکا به معادلات خاورمیانه در قرن بیستم، الگوی حمایت از عربستان و جریان وهابیت شکل جدیدی به خود گرفت. روابط آمریکا و عربستان بر پایه منافع مشترکی مانند انرژی، مهار جریان های رقیب و مقابله با ایدئولوژی هایی که با سیاست های واشنگتن هم راستا نبودند، استوار شد. در این میان، وهابیت به عنوان جریانی که در برابر بسیاری از حرکت های ضد سلطه و ضد نفوذ غربی موضع داشت، جایگاهی ویژه در محاسبات راهبردی آمریکا پیدا کرد.

حمایت های گسترده مالی، نظامی و سیاسی از عربستان، چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، زمینه ساز نقش آفرینی وهابیت در تحولات منطقه ای شد. از افغانستان تا سوریه، رد پای این جریان در بحران هایی دیده می شود که با اهداف کلان سیاست خارجی آمریکا و هم پیمانانش هم پوشانی داشته اند. آموزش نیروهای مسلح، تأمین منابع مالی و بهره گیری از شبکه های ایدئولوژیک، بخشی از سازوکارهایی بوده اند که در این مسیر به کار گرفته شده اند.

در کنار آمریکا، اسرائیل نیز به عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه، نگاه خاصی به جریان های مذهبی رادیکال در جهان اسلام داشته است. تضعیف محورهای مقاومت، تشدید اختلافات مذهبی و فرسایش توان کشورهای اسلامی، از پیامدهای مستقیم یا غیرمستقیم فعالیت جریان هایی بوده که با اندیشه وهابی هم پوشانی دارند. در چنین فضایی، تضاد آشکار وهابیون با شیعیان، علویان و دیگر گروه های مذهبی، به یکی از عوامل تشدید بحران های داخلی در کشورهای منطقه تبدیل شده است.

رفتار وهابیون افراطی در قبال شهرهای مقدس، علما و حتی پیروان دیگر ادیان، بازتابی از همان قرائت سخت گیرانه ای است که از آغاز در بطن این جریان وجود داشته است. ترور شخصیت های مذهبی، تخریب اماکن مقدس و ترویج خشونت سازمان یافته، جلوه هایی از کنش هایی هستند که در دهه های اخیر بیش از گذشته در معادلات منطقه ای نمود پیدا کرده اند. این تحولات در کنار مداخلات مستقیم و غیرمستقیم قدرت های خارجی، چهره ای پیچیده و چندلایه از پیوند میان وهابیت و منافع آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه ترسیم کرده است.

فهرست مطالب
پیدایش وهابیت و دلایل حمایت آمریکا و اسرائیل
مقدمه
چگونگی پیدایش وهابیت و دلیل خطرناک بودن آن
پیدایش وهابیت
محمد بن عبدالوهاب
عقاید وهابیان
اندیشههای سیاسی و اجتماعی وهابیان
گسترش وهابیت
نقش انگلیس در پیدایش وهابیت
قربانیان وهابیون افراطی کسانی هستند که منافع آمریکا را تهدید می کنند
آغاز وهابیت
چه دلیلی باعث موضع وحشیانه وهابیون نسبت به شیعیان می شود؟
چه کشورهایی در منطقه هم پیمانان اصلی آمریکا هستند؟
بشار اسد از جمله علویان و مخالف وهابیون است
وهابیت اواسط قرن هجدهم پایه گذاری شد
بی احترامی به شهرهای مقدس شیعیان از اعمال وهابیان تازه به حکومت رسیده
بود
حتی مسیحیت و یهود هم باعث خدشه دار شدن اسلام خالص تشخیص داده
شدند
بریتانیا کمک بزرگی به حکومت «آل سعود» کرد
بریتانیا عربستان و خلیج فارس را
اولین کشوری که عربستان را به رسمیت شناخت بریتانیا بود
آمریکایی ها از وهابیت حمایت می کردند چون در مقابل مخالفان برنامه های آن ها قد علم می کرد
کمک های خارجی به عربستان مشتمل بر ارقام نجومی است
روابط آمریکا-عربستان بر اساس منافع مشترک انرژی و مبارزه با کمونیسم بوده
به عقیده آمریکا پایان یافتن جنگ سرد مهم تر از ظهور طالبان بود
آموزش مجاهدین با کمک پاکستان و حمایت مالی عربستان صورت می گرفت
آمریکا به هدفش رسید و افغانستان نگون بخت شد
مداخله آمریکا در بحران سوریه به قصد منزوی کردن ایران و ضربه زدن به
روسیه است
وهابیون افراطی به دلیل مخالفت با آراء مفتی اعظم سوریه او را کشتند
بسیاری از سوری ها به دلیل مرگ پسر مفتی اعظم داغدار شدند
عربستان فرهنگ بمب گذاری انتحاری را در سوریه تقویت می کند
نتیجه گیری
منابع و ماخذ