
مقدمه:
شهرها و سرزمین های تاریخی همواره صحنه هایی از تلاقی فرهنگ ها، باورها و دین ها بوده اند و در این میان داستان قوم بنی اسرائیل و سرنوشت یهودیان جایگاهی ویژه یافته است. قرآن کریم با روایتی تاریخی و عبرت آموز، نه تنها به مسیر زندگی و رفتارهای آنان پرداخته، بلکه چگونگی مواجهه با نعمت های الهی و پیامبران را نیز به تصویر کشیده است. بنی اسرائیل که توسط حضرت موسی(ع) نجات یافتند و از لطف و رحمت پروردگار بهره مند شدند، در طول تاریخ بارها از مسیر درست منحرف شدند، به گوساله پرستی پرداختند و انکار آیات الهی کردند. این رفتارها سبب شد که قسی القلب گردند و حتی برخی پیامبرانشان به دست خودشان کشته شوند، تا جایی که خشم الهی دامنگیر آنان شد و تجربه ذلت و خواری در تاریخشان ثبت گردید.
با ورود پیامبر اسلام(ص) به عرصه تاریخ، یهودیان نقش مهم و در عین حال دشمنانه ای ایفا کردند. آنان با مشرکان قریش هم پیمان شدند و بارها در جنگ ها و درگیری ها علیه مسلمانان حاضر گشتند. جنگ احزاب نمونه ای از این تقابل هاست که نشان می دهد تمایل به همراهی با ظلم و ستم، آنان را در برابر جریان حق قرار داد. در این مسیر، قرآن ضمن بیان عبرت های تاریخی، نشان می دهد که سرنوشت ملت ها از پیروی یا سرپیچی از فرمان الهی شکل می گیرد و رفتار جمعی هر قوم، آثار بلندمدتی بر تاریخ و تمدن آنها برجای می گذارد.
نزول تورات و هدایت الهی در قالب پیامبران برای بنی اسرائیل نیز با هدف حاکمیت عدالت، برپایی عبودیت و نظم اجتماعی صورت گرفت. این کتاب آسمانی به مثابه پیمان الهی، مسیر زندگی صحیح و ارتباط با خداوند را مشخص کرد، اما باز هم فساد و تباهی در ارض موعود رخ نمود. ساختار اجتماعی و سیاسی قوم یهود به دلیل ضعف های اخلاقی و سرپیچی از دستورهای الهی متزلزل شد و در نهایت هلاکت و اسارت آنان در زندان بابل ثبت شد. این رخداد تاریخی، تجربه ای از فرجام سرزمینی و اجتماعی است که نشان می دهد عبور از مسیر عدالت و اخلاق، پیامدهایی انکارناپذیر در پی دارد و تمدن ها را با چالش مواجه می سازد.
رجعت بنی اسرائیل و بازسازی معبد سلیمان دوره ای از رنسانس تاریخی و فرهنگی برای آنان به حساب می آید، اما دومین فساد و انحراف آنان از مسیر درست، چرخه ای از وعده ها و هلاکت ها را رقم زد. قرآن به دفعات یادآوری می کند که مغفرت و رحمت الهی همواره در کنار هشدار و تنبیه قرار دارد و سرنوشت جمعی هر قوم، پیوندی مستقیم با رفتار و انتخاب های آنان دارد. وعده های الهی درباره هلاکت نهایی و شکل گیری دولت یهود در آخرالزمان، در کنار روایت های مربوط به سرانجام مسیحیان، بخشی از چشم انداز گسترده ای است که قرآن برای آینده بشری ارائه می دهد.
آشنایی با این تاریخ، بیش از آنکه صرفاً مجموعه ای از وقایع باشد، نمایانگر تلاقی قدرت، ایمان و اخلاق است؛ جایی که رفتار جمعی و فردی، تأثیری ماندگار بر سرنوشت تمدن ها برجای می گذارد. قوم یهود در این روایت ها نه تنها نمونه ای از تکرار خطا و بازگشت به مسیر درست را نشان می دهد، بلکه فرجامی تاریخی و الهی را آشکار می سازد که از رهگذر آن می توان فهمید چگونه رفتارهای جمعی، هویت فرهنگی و سرزمینی ملت ها را شکل می دهد.
مسیر تاریخی یهود و مسیح، از آغاز تا دوران معاصر، مجموعه ای از فراز و نشیب ها، هلاکت ها و بازسازی ها را در خود جای داده است. در این میان، عناصر طبیعی، سیاسی و اجتماعی در کنار پیام های دینی و کتاب های آسمانی، نقش اساسی در هدایت یا انحراف مسیر تمدنی قوم ها ایفا کرده اند. این مجموعه تاریخی، با تکیه بر آیات قرآن، تصویری گسترده از سرنوشت یهودیان و مسیحیان ارائه می دهد که همواره با نظم الهی و پیام های اخلاقی درهم تنیده شده و بیانگر اهمیت انتخاب ها و رفتارهای جمعی در تعیین آینده یک قوم و فرهنگ است.
فهرست مطالب:
مقدمه
سرانجام قوم یهود از دیدگاه قرآن
ورود پیامبر (ص) به ارض موعود
نزول تورات برای حاکمیت عدالت وعبودیت
فساد وتباهی در ارض موعود
هلاکت قوم یهود و اسارت در زندان بابل
رجعت و رنسانس وتجدید بنای معبد سلیمان
دومین فساد بنی اسرائیل
وعده رحمت و مغفرت
هلاکت نهایی قوم یهود
اجتماع یهودیان در فلسطین برای هلاکت
دولت یهود در آخرالزمان
سرانجام مسیحیان