تجربیات تدریس هنر راهنمایی

مقدمه:
آموزش هنر در دوره راهنمایی بخشی زنده از جریان تعلیم و تربیت به شمار می رود که با تجربه های حسی، ادراکی و خلاقانه دانش آموزان پیوندی عمیق دارد. فضای کلاس هنر تنها محل اجرای فعالیت های عملی نیست، بلکه عرصه ای برای مشاهده دقیق، تخیل فعال و شکل گیری بیان فردی محسوب می شود. در این فضا، رنگ ها، فرم ها و خطوط به ابزارهایی برای ارتباط ذهن و احساس تبدیل می شوند و دانش آموز امکان می یابد دریافت های درونی خود را در قالب تصویر و ساختار عینی آشکار کند. چنین تجربه ای دامنه توجه، تمرکز ذهنی و حساسیت زیبایی شناختی را گسترش می دهد و کیفیت حضور در محیط آموزشی را دگرگون می سازد.

در میان شاخه های گوناگون هنری، هنرهای تجسمی جایگاهی ملموس تر در زندگی روزمره دانش آموزان دارند و از طریق نقاشی، کاردستی و ترکیب مواد مختلف، ارتباط مستقیم با جهان پیرامون برقرار می کنند. این مواجهه عملی سبب می شود مفاهیم ذهنی به تجربه ای قابل لمس تبدیل شوند و پیوندی میان دانسته های نظری و ادراک حسی شکل گیرد. هدف آموزش هنر در مدرسه بیش از آنکه به پرورش هنرمند حرفه ای مربوط باشد، به گسترش شناخت محیط، تقویت ظرافت های ادراکی و شکل گیری توانایی بیان شخصی وابسته است؛ مسیری که در آن خلاقیت به عنوان جوهره تجربه آموزشی حضور مداوم دارد و جریان یادگیری را از حالت یکنواخت خارج می کند.

تجربیات تدریس هنر در دوره راهنمایی بازتاب سال ها حضور در کلاس، مواجهه با موقعیت های متنوع آموزشی و آزمودن شیوه های متفاوت برای زنده نگه داشتن فضای خلاق در مدرسه است. از ارزشیابی های نوین و بهره گیری از طبیعت گرفته تا توجه به خوش خطی، برگزاری نمایشگاه های دانش آموزی، مدیریت ابزار و مواد و رویارویی با محدودیت های ساختاری، هر تجربه تصویری روشن از واقعیت کلاس هنر ارائه می دهد. در این مسیر، تعامل، مشاهده، تجربه مستقیم و آزادی در بیان به عناصر تعیین کننده تبدیل می شوند و کیفیت حضور دانش آموز در فرایند یادگیری معنایی تازه پیدا می کند.

نگاه خلاقانه به روش های تدریس، شکل گیری فضای پویا در کلاس، ارزش یافتن ایده های تازه و گسترش دید چندبعدی نسبت به هنر، سیمای متفاوتی از آموزش هنری در دوره راهنمایی ترسیم می کند. هنر در چنین فضایی نه یک فعالیت حاشیه ای، بلکه بخشی جاری از رشد فکری و احساسی دانش آموزان است؛ جایی که تجربه، تخیل، ادراک و بیان در کنار یکدیگر جریان می یابند و فضای آموزشی را سرشار از حرکت ذهنی و احساس زیباشناختی می سازند.

نکات کلیدی :
تجربیات ، روش تدریس ، پیشنهادات

فهرست مطالب
مقدمه 8
نکات کلیدی : 8
وظایف معلمان هنر: 9
تجربه 1 : تجربه ارزشیابی به روش جدید درس هنر و تبیین آن : 10
تبیین تجربه : 10
معایب روش برگزاری آزمون عملی در یک جلسه کلاس: 10
مزایای روش جدید 11
تجربه 2 : استفاده از طبیعت : 11
تجربه 3 : تشویق به خوش خطی : 11
تجربه 4 : نمایشگاه : 11
تببین تجربیات : 12
روش تدریس هنر به دانش آموزان: 12
ارزش یابی آثار دانش آموزان: 13
نگهداری ابزار و مواد: 14
مشکلات و چالش ها تدریس هنر : 14
درسی که دیر شروع می شود 14
تدریس و یادگیری هم برای دانش آموز و هم برای دبیر هنر 15
نبود کارگاه هنر 15
مشکلات کتاب های هنر دوره راهنمایی: 20
هنر دنیای عشق است 25
تعریف هنر از دیدگاه های مختلف 26
نقش و اهمیت هنر در زندگی: 27
اهداف هنر در مدارس راهنمایی: 28
راهکارهای درس هنر در مقطع ابتدایی: 30
درس هنر مجالی برای تفکر و پرورش خلاقیت در دانش آموزان 34
نگاهي به روش تدريس مبتني بر خلاقيت در درس هنر راهنمایی 39
كلاس درس و خلاقيت 41
گام هاي دست يابي به خلاقيت 43
مراحل نخست روش تدريس مبتني بر خلاقيت 46
مرحله نخست : ارائه ي مسئله 46
مرحله دوم: راه حل يابي 46
مرحله سوم: گزينش و كاربست 47
مرحله چهارم: ارزشيابي 47
ارائه راهکار برای تدریس هنر دوره راهنمایی : 48
1- تفكر خلاق را با ارزش بدانيد. 48
2- بچه ها را نسبت به محرك هاي محيطي حساس تر كنيم. 48
3- دست كاري اشيا و عقايد را تشويق كنيد. 49
4- چگونگي آزمايش منظم عقايد را ياد بدهيد. 49
5- تحمل عقايد تازه را افزايش دهيد. 50
6- از تحميل يك الگوي خاص اجتناب كنيد. 50
7- دركلاس جوي خلاق ايجاد كنيد. 50
8- به كودك ياد بدهيد تفكر خلاق خود را ارزشمند بداند. 50
9- مهارت هايي به منظور اجتناب از بدآموزي همسالان آموزش دهيم. 51
10- اطلاعات لازم راجع به فرايند خلاقيت را ارائه دهيم. 51
11- احساس ضعف در برابر شاهكارها را دور كنيد. 51
12- يادگيري خودانگيز را تشويق و ارزشيابي كنيد. 52
13- خاري در پا ايجاد كنيد. 52
14- براي تفكر خلاق ضرورت هايي ايجاد كنيد. 53
15- موقعيت هايي براي فعاليت و فرصت هايي براي آرامش ايجاد كنيد. 53
16- براي رسيدن به عقايد، منابع قابل دسترس فراهم كنيد. 53
17- عادت رسيدن به كاربرد كامل عقايد را تشويق كنيد. 54
18- انتقاد سازنده را گسترش دهيد و فقط انتقاد كردن را آموزش ندهيد. 54
19- كسب شناخت در رشته هاي گوناگون را تقويت كنيد. 54
20- معلماني با روح حادثه جويي باشيد. 54
توصیه و راهکار ها و ارائه پیشنهاد به دبیران هنر 55
نتیجه گیری : 58
منابع 59