مقاله آشنایی با کامپیوتر برنامه setup

مقدمه:
فرآیند راه اندازی یک رایانه از لحظه ای آغاز می شود که سیستم روشن شده و نخستین دستورهای کنترلی در سطح سخت افزار اجرا می گردند. در این مرحله، مجموعه ای از عملیات پایه توسط BIOS انجام می شود تا اجزای اصلی سیستم شناسایی شده و شرایط لازم برای ادامه فعالیت فراهم آید. پس از اجرای آزمون اولیه سخت افزار که با عنوان POST شناخته می شود، برنامه ای به نام Setup در دسترس قرار می گیرد که وظیفه تعیین و نگهداری پارامترهای پیکر بندی سیستم را بر عهده دارد. این برنامه در حافظه ای از نوع ROM قرار گرفته و ساختار آن به گونه ای طراحی شده که بدون وابستگی به سیستم عامل، امکان تنظیم مستقیم مؤلفه های سخت افزاری را فراهم می سازد.

اطلاعات مربوط به تنظیمات انجام شده در محیط Setup در حافظه ای جداگانه با عنوان CMOS RAM ذخیره می شود؛ حافظه ای کم مصرف که داده های حیاتی پیکر بندی سیستم را در خود نگه می دارد. تفاوت مهم این حافظه با ROM در قابلیت تغییر داده هاست، زیرا مقادیر ذخیره شده در CMOS از طریق محیط Setup قابل ویرایش هستند. هنگام هر بار راه اندازی رایانه، BIOS با اتکا به همین داده ها وضعیت اجزای سخت افزاری را مشخص می کند. از آنجا که CMOS به جریان برق وابسته است، برای جلوگیری از حذف اطلاعات در زمان خاموشی سیستم از یک باتری پشتیبان کوچک استفاده می شود. ساختار داخلی این نوع حافظه نیز به گونه ای است که برخلاف حافظه های دینامیکی، نیازی به عملیات تازه سازی مداوم ندارد.

محیط های Setup در نسل های مختلف رایانه به دو شکل متنی و گرافیکی ارائه شده اند. در نسخه های متنی، جابه جایی میان بخش های گوناگون با استفاده از کلیدهای جهت دار صفحه کلید و کلیدهایی مانند Page Up و Page Down انجام می شود و تمامی گزینه ها در قالب منوهای ساختارمند نمایش داده می شوند. در مقابل، گونه های گرافیکی با الگوگیری از رابط های ویندوزی طراحی شده اند و انتخاب گزینه ها از طریق ماوس نیز امکان پذیر است. این تفاوت ظاهری، تغییری در ماهیت عملکرد Setup ایجاد نمی کند، بلکه شیوه تعامل با تنظیمات سخت افزاری را متناسب با تحولات محیط های نرم افزاری دگرگون ساخته است.

هر برد اصلی دارای نسخه ای اختصاصی از برنامه Setup و BIOS است که متناسب با ویژگی های همان سخت افزار توسعه یافته و پارامترهای ویژه آن را مدیریت می کند. با پیشرفت مداوم فناوری، شرکت های تولیدکننده BIOS نسخه های تازه تری از نرم افزارهای خود عرضه می کنند تا سازگاری با تجهیزات جدید، بهبود کارایی و رفع محدودیت های پیشین امکان پذیر شود. بهره گیری از حافظه های Flash ROM در مادربردها شرایطی فراهم کرده است که به روز رسانی BIOS بدون نیاز به تعویض فیزیکی تراشه انجام گیرد؛ موضوعی که انعطاف پذیری بیشتری در نگهداری و ارتقاء سیستم ایجاد کرده است.

فرآیند به روز رسانی BIOS معمولاً از طریق اجرای ابزارهای ویژه ای انجام می شود که فایل نسخه جدید را بر روی حافظه سیستم جایگزین می کنند. این ابزارها با نام هایی شناخته می شوند که به سازنده BIOS وابسته است و پیش از آغاز عملیات، امکان ذخیره نسخه قبلی را فراهم می آورند. ثبت نسخه پشتیبان از محتوای پیشین، بخشی مهم از روند بازنویسی محسوب می شود و پس از تأیید مراحل جایگزینی داده های جدید، ساختار نرم افزاری BIOS بازسازی می گردد. پایان این فرآیند با راه اندازی دوباره سیستم همراه است تا تنظیمات تازه در چرخه آغازین رایانه فعال شوند.

روش های گوناگونی برای اجرای عملیات به روز رسانی وجود دارد که بسته به نوع مادربرد و ابزارهای در دسترس انتخاب می شوند. استفاده از حافظه های جانبی راه انداز، دریافت فایل های جدید از پایگاه های رسمی تولیدکنندگان و اجرای مستقیم برنامه های فلش از محیط سیستم از جمله شیوه های رایج در این زمینه به شمار می روند. هم زمان با تحول در BIOS و Setup، سایر اجزای سخت افزاری رایانه مانند پردازنده، سامانه های گرافیکی، کارت های صدا، مودم ها و تجهیزات شبکه نیز مسیر تکاملی مشابهی را طی کرده اند و هر یک دارای مشخصات فنی، استانداردها و شیوه های نصب ویژه خود هستند؛ مجموعه ای از مؤلفه ها که در کنار یکدیگر ساختار کامل یک سیستم رایانه ای را شکل می دهند و چارچوب فنی راه اندازی و پیکر بندی آن را تعیین می کنند.

فهرست مطالب
آشنایی با برنامه SETUP
آشنایی با روش ارتقاء برنامه Setup
به روز رسانی برنامه بایوس سیستم
پردازنده ها
مشخصه های با اهمیت ریز پردازنده ها
همه پردازنده ها سه عمل اساسی را انجام می دهند
مشخصات فنی پردازنده ها
نام شرکت سازنده پردازنده
نسل پردازنده
مدل پردازنده
سرعت پردازنده
ولتاژ پردازنده
خنک سازی پردازنده
فن خنک کننده
عیب یابی و تنظیم پردازنده ها
علت از کار افتادن فن
گرافیک در کامپیوتر
کارت گرافیک
انواع کارتهای گرافیک
مراحل نصب کارت گرافیکی
آشنایی با کارتهای صدا و مودم
کارتهای صدا (Sound Cards)
اتصالات صدا
استاندارهای موجود در کارتهای صوتی
آشنایی با وسایل جانبی کارتهای صوتی
مراحل نصب کارت صدا
کارتهای مودم   (Modem Carts)
انواع مودم
آشنایی با سخت افزار شبکه
اهداف ایجاد یک شبکه کامپیوتری
مزایای شبکه
شناسایی اصول نحوه ایجاد شبکه کامپیوتری